3 błędy, które wciąż popełnia się w lakierniach proszkowych

Lakierowanie proszkowe uchodzi za technologię niezawodną. Dobrze przygotowany detal, odpowiedni proszek i kontrolowane warunki w piecu pozwalają uzyskać trwałą, estetyczną powłokę. W praktyce jednak wiele problemów nie wynika z samej farby, lecz z błędów procesowych. Czasem wystarczy pominięty etap płukania, niewłaściwa temperatura lub nieostrożny transport, by efekt końcowy odbiegał od oczekiwań.

W każdej lakierni są miejsca, w których łatwo stracić kontrolę nad procesem. Poniżej 3 błędy, które wciąż powracają i które w dobrze zorganizowanej produkcji nie powinny się zdarzyć.

1. Niedostateczne przygotowanie powierzchni

To najczęstszy i jednocześnie najbardziej kosztowny błąd w całym procesie malowania proszkowego. Nawet najlepsza farba nie utrzyma się na podłożu, jeśli powierzchnia nie jest właściwie oczyszczona. W praktyce problem zaczyna się tam, gdzie brakuje konsekwencji - kąpiele chemiczne są zanieczyszczone, proces odtłuszczania skracany, a zamiast piaskowania stosuje się szybkie przetarcie szmatką.

Zanieczyszczenia, resztki olejów i tlenków tworzą niewidoczną barierę między metalem a farbą. Powłoka traci przyczepność, łuszczy się lub pęka pod wpływem wilgoci i zmian temperatury. Takie wady pojawiają się nie od razu, często dopiero po kilku tygodniach eksploatacji, gdy reklamacja jest już pewna.

Poprawne przygotowanie powierzchni to proces, a nie etap do „odhaczenia”. W dobrze prowadzonych lakierniach obejmuje ono mycie ciśnieniowe, odtłuszczanie chemiczne, płukanie w wodzie demineralizowanej oraz obróbkę konwersyjną - fosforanowanie lub system bezchromowy. Przy konstrukcjach stalowych dodatkowo stosuje się śrutowanie lub piaskowanie do klasy Sa 2,5 zgodnie z ISO 8501-1.

Właściwie przygotowana powierzchnia to fundament całego procesu. Więcej o tym procesie przeczytasz w artykule TOPO pod linkiem: Przygotowanie powierzchni pod malowanie proszkowe - etapy, błędy i dobre praktyki

2. Zła temperatura i czas polimeryzacji

W teorii proces utwardzania farby proszkowej wygląda prosto: odpowiednia temperatura, określony czas i gotowe. W praktyce to właśnie tu najczęściej popełnia się błędy, które niszczą efekt całej pracy. W wielu lakierniach parametry pieca ustawia się „na oko” lub stosuje jeden uniwersalny cykl do wszystkich detali. To wygodne, ale ryzykowne.

Różne farby wymagają różnych warunków polimeryzacji. Proszki metaliczne, jasne odcienie czy powłoki o grubszym ziarnie reagują inaczej na ciepło niż standardowe kolory RAL. Zbyt krótki czas oznacza, że farba nie zdąży się w pełni utwardzić - powłoka jest miękka i łatwo się rysuje. Z kolei przegrzanie prowadzi do żółknięcia, utraty połysku, a nawet mikropęknięć.

W profesjonalnej lakierni kontrola procesu nie kończy się na termometrze w piecu. Mierzy się realną temperaturę powierzchni detalu, nie tylko powietrza w komorze. Stosuje się pirometry lub czujniki kontaktowe, a każdy cykl jest dopasowany do geometrii i grubości elementu. Regularna kalibracja i mapowanie pieca pozwalają uniknąć miejscowych przegrzań i niedogrzania.

Właściwa polimeryzacja to gwarancja trwałości. Nie da się jej przyspieszyć ani zastąpić szczęściem - to kwestia kontroli, nie przypadków.

3. Uszkodzenia po malowaniu i błędy logistyczne

Nawet idealnie wypalona powłoka nie przetrwa, jeśli zostanie zniszczona po wyjściu z pieca. To jeden z najczęściej bagatelizowanych problemów w lakierniach - etap logistyczny. Wystarczy źle dobrany stojak, zbyt ciasne pakowanie lub nieostrożne przenoszenie detali, by na powierzchni pojawiły się mikrorysy, obtarcia lub odciśnięcia. Czasem powłoka jest uszkodzona jeszcze zanim trafi do klienta.

Źródłem kłopotów bywa pośpiech lub brak procedur transportowych. Elementy układane są bez przekładek, oparte o siebie lub pakowane w karton bez zabezpieczenia. Każdy taki kontakt to ryzyko - nawet cienka folia ochronna potrafi zrobić różnicę. W powłokach o wysokim połysku każdy kontakt z twardym materiałem zostawia widoczny ślad.

Profesjonalne lakiernie podchodzą do tematu jak do części procesu technologicznego. Detale po malowaniu trafiają na dedykowane stojaki dystansowe, a po ostygnięciu są pakowane w folie ochronne i przekładki antystatyczne. Personel, który zajmuje się załadunkiem i transportem, przechodzi szkolenia z zakresu manipulacji powłokami lakierniczymi.

Przykład takiego podejścia można znaleźć w materiałach TOPO Powder Coating - producenta farb proszkowych, który od lat podkreśla, że kontrola jakości obejmuje nie tylko samą farbę, ale również etapy obróbki, utwardzania i pakowania. To właśnie spójność procesu decyduje o jakości powłoki, a nie pojedynczy parametr.

Więcej praktycznych informacji branżowych można znaleźć na blogu producenta: https://topopowder.com/blog/